Ban Thường vụ Hội Nông dân xã Lại Xuân luôn trăn trở về việc “Nuôi con gì? Trồng cây gì?” để áp dụng vào việc phát triển kinh tế gia đình cho người nông dân. Vì thực tế, Lại Xuân là một xã thuần nông, xã trung tâm của Huyện, địa hình đồi núi, các khu cánh đồng không bằng phẳng, khó khăn cho việc điều tiết nước nên hàng năm người dân sản xuất nông nghiệp rất vất vả, hiệu quả năng suất lúa lại đạt thấp, thu nhập chủ yếu là chăn nuôi, trồng trọt, một số hộ tận dụng ao, đầm trũng xin chuyển đổi mục đích để nuôi trồng thủy sản.
Nhận thấy trên địa bàn xã có một số ao nuôi cá tự phát, nhỏ lẻ có thu nhập rất thấp, một số ao bị bỏ hoang… Vì vậy Ban Chấp hành Hội đã họp triển khai công tác Hội, đồng thời xin ý kiến việc vận động nông dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngay trên các diện tích ao nuôi cá trước đó để chuyển sang mô hình Nuôi Ốc Nhồi.
Qua tìm hiểu thị trường, tiếp cận sâu hơn với việc nuôi Ốc, đồng thời thông qua các lớp tập huấn thì Ốc Nhồi là một đặc sản rất được ưa chuộng, có giá trị dinh dưỡng cao do thịt ốc giàu chất đạm và khoáng chất. Trước kia chúng được sử dụng làm món ăn dân dã, nhưng hiện tại ốc nhồi gần như còn rất ít trong tự nhiên do khai thác, đánh bắt quá mức và ô nhiễm môi trường nên ốc trong tự nhiên đang dần đã cạn kiệt nên trở thành món đặc sản ở nhiều nhà hàng lớn, nhỏ đáp ứng nhu cầu của mọi người dân. Đối với Ốc Nhồi, người nuôi chỉ đầu tư chủ yếu là con giống và chi phí đào ao, xây dựng cơ bản như rào lưới, xây bể lọc, bể dưỡng ốc con, thức ăn, lưới che…..Còn nguồn thức ăn của ốc nhồi có rất nhiều trong tự nhiên, các loại bèo tấm, bèo lục bình, bèo tây, rau muống, lá sắn, mướp, bầu, bí hoặc các loại lá mềm, người nuôi cũng có thể kết hợp thêm bột ngô, cám gạo. Trên địa bàn huyện Thủy Nguyên và các quận, huyện trong thành phố hiện tại việc nuôi Ốc Nhồi tại một số hộ gia đình mới chỉ mới bắt đầu, số lượng người nuôi khá ít, trong khi yêu cầu lượng Ốc ra thị trường trong và ngoài thành phố rất lớn nên giá thành Ốc nhồi trung bình trên cả nước giao động khá cao bán lẻ từ 80 đến 100 ngàn trên 1kg ốc mà nguồn cung vẫn không đủ…. và tại thời điểm đó, trên địa bàn xã Lại Xuân đã có 02 hộ nuôi ốc thời gian được một năm, thu nhập cao hơn nuôi cá rất nhiều…
Một số hình ảnh của tổ hợp tác nuôi ốc nhồi tại xã Lại Xuân. huyện Thủy Nguyên
Hội Nông dân xã đã rà soát, tiếp cận, nắm bắt, tuyên truyền, vận động và tập hợp, lập danh sách những hộ nông dân có nhu cầu phát triển kinh tế tại địa phương từ mô hình Nuôi trồng thủy sản có hiệu quả kinh tế thấp chuyển đổi sang mô hình nuôi Ốc Nhồi. Ngày 14/9/2023 Hội Nông dân xã Lại Xuân đã ra mắt được mô hình Tổ Hợp tác Nuôi Ốc Nhồi gồm 14 thành viên, hàng tháng Tổ họp định kỳ theo quy chế của Tổ.
Trong quá trình bắt đầu việc chăn nuôi Ốc, Hội Nông dân xã đã cùng với Trung tâm Trạm Khuyến nông huyện xuống thực tế các hộ có ao nuôi của từng hộ gia đình thăm và tư vấn sâu hơn về kỹ thuật chăn nuôi, về con giống, vật tư, thức ăn; hướng dẫn kỹ thuật, phòng trừ dịch bệnh, tuyên truyền quảng bá, xúc tiến thương mại và liên kết sản xuất, tiêu thụ, chế biến sản phẩm ốc nhồi thành hàng hóa ổn định quy mô, đảm bảo chất lượng, nâng cao giá trị thu nhập cho các hộ tham gia mô hình và nhân ra diện rộng hơn trên địa bàn.
Tuy nhiên, khi thực tế mới thấy những khó khăn của người dân trong chăn nuôi như: Ao nuôi chưa được xây dựng kiên cố, chưa đầu tư được hệ thống mương thoát nước nên khi thời tiết mưa bão lớn, nước mưa quanh khu vực dồn xuống làm ngập ao, bờ ao để cỏ rậm là nơi trú ẩn của chuột, bọ …. nguồn nước không xử lý kịp thời, không vệ sinh nguồn thức ăn dư thừa, thối rữa trên bề mặt nước cũng làm ảnh hưởng đến môi trường nước. Và một số hộ chưa nắm chắc các kiến thức, kỹ năng và chưa có kinh nghiệm về nuôi ốc…nên sản lượng và hiệu quả đạt chưa cao và các hộ còn khó khăn về nguồn vốn đầu tư ban đầu….
Nhằm khắc phục những khó khăn đó, Hội Nông dân xã đã đề xuất lên Hội Nông dân cấp trên hỗ trợ nguồn vốn đầu tư là 500.000.000đ từ Quỹ Hội Nông dân thành phố Hải Phòng cho 10 thành viên Tổ Hợp tác vay để cải tạo ao, mua dụng cụ chăn nuôi và mua con giống, đây cũng là sự quan tâm, động viên và là động lực thúc đẩy tinh thần hăng say chăn nuôi sản xuất, phát triển kinh tế cho hội viên.
Hội Nông dân huyện Thủy Nguyên thăm mô hình nuôi Ốc nhồi thương phẩm
Trong năm 2024, mô hình Tổ Hợp tác nuôi Ốc nhồi thương phẩm của Hội Nông dân xã Lại Xuân đã có 10 hộ nuôi với diện tích gần 10.000m2. Bắt đầu nuôi từ tháng 4 đến 11 (dương lịch) năm 2024, tính thời gian thu hoạch từ tháng 7 năm 2024 đến nay, (mới thu được nửa vụ) các hộ đã xuất ra thị trường khoảng trên 10 tấn ốc nhồi thương phẩm và 20 vạn ốc giống cho các hộ chăn nuôi khác trong và ngoài địa bàn. điển hình như: hộ ông Đỗ Văn Toàn, diện tích ao nuôi khoảng 1.200m2, trừ chi phí đầu tư đã thu lợi nhuận được khoảng 150 triệu đồng; hộ ông Đỗ Văn Hinh, diện tích ao nuôi 2.300m2, trừ chi phí đầu tư đã thu lợi nhuận được khoảng trên 400 triệu đồng.
Tính một năm nuôi Ốc (Từ tháng 4 đến tháng 11), trừ chi phí đầu tư, lợi nhuận bình quan thu về cho các hộ nuôi từ 80-100 triệu/vụ/ sào/năm, gấp rất nhiều lần trồng lúa và nuôi cá. Bên cạnh kết quả về kinh tế, các hộ nuôi ốc đã vận dụng những lao động có thời gian dư thừa, nhàn rỗi, người quá tuổi lao động hoặc thanh thiếu niên trong gia đình tham gia việc nuôi Ốc, đến nay mô hình Tổ Hợp tác đã giải quyết được 22 lao động tại nhà.
Có thể nói mô hình nuôi ốc nhồi thương phẩm gắn với định hướng phát triển và trở thành hàng hóa mang lại giá trị kinh tế cáo cho người nuôi, góp phần tích cực bảo tồn và phát huy nguồn con giống thủy sản nước ngọt. Đây là việc làm thiết thực xuất phát từ tâm huyết, nhiệt tình và trách nhiệm của cán bộ Hội và sự đồng thuận, quyết tâm cao trong việc chuyển đổi mô hình chăn nuôi của hội viên nông dân, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho các hộ dân, từ đó sẽ là điểm sáng, điển hình trong sản xuất Ốc nhồi và nhân ra diện rộng trên địa bàn xã trong thời gian tới./.
Đỗ Thị Hạnh – Chủ tịch Hội Nông dân xã Lại Xuân, Thủy Nguyên
